متدلوژي
رياضيات و علوم وابسته آن روشهايي دقيق و قابل اثبات براي شناخت دنيا و روابط پيچيده حاكم بر بخشهاي مختلف آن ايجاد ميكنند. تحقيق در عمليات يكي از شاخههاي رياضيات است كه به مدلسازي ساختارهاي صنعتي و اجتماعي ميپردازد، توان عملياتي آنها را اندازه ميگيرد و راه حلهايي براي بهبود روشها ارائه ميدهد.
تحليل پوششي دادهها شاخهاي از تحقيق در عمليات است كه به بررسي و ارزيابي كارايي واحدهاي مشابه ميپردازد.توان بالاي تحليل پوششي دادهها در ارزيابي كارايي و ويژگيهاي خاص اين شاخه باعث شده است در بسياري از حوزههاي مختلف، از صنايع نفت و گاز تا بيمارستانها و بانكها، مورد استفاده قرار گيرد.
تحليل پوششي دادهها روشي است براي ارزيابي كارايي مجموعه واحدهاي تصميم گيرنده مشابه يا DMUها كه چندين ورودي را به چندين خروجي تبديل ميكنند.
اولين مدل تحليل پوششي دادهها كه مدل اساسي DEA نيز ميباشد توسط چارنز ، كوپر و رودز در سال 1978 ايجاد شد. اين مدل با نام مدل CCR شناخته شده است.
در مدلهاي تحليل پوششي دادهها كارايي يك واحد تصميم گيرنده به صورت نسبت مجموع خروجيهاي وزندار بر مجموع وروديهاي وزندار بيان ميشود با اين شرط كه اين نسبت براي هيچكدام از واحدهاي تصميم گيرنده از يك مقدار ثابت تجاوز نكند. در اين مدلها وزنهاي وروديها و خروجيها به صورت متغيير در نظر گرفته ميشوند. هدف در مدلهاي تحليل پوششي دادهها بدست آوردن بهترين مجموعه قابل قبول وزني براي واحد تحت بررسي در جهت بيشينه كردن كارايي نسبي همان واحد است.
در حال حاضر، روشهاي متعدد ( و مرتبط) براي ارزيابي كارايي در تحليل پوششي دادهها وجود دارد. با توسعه مدل CCR فرمهاي " صورت مضربي" از مدل دوگان و " صورت پوششي" از مدل اوليه ايجاد شد. ويژگيهايي نظير همكششي، غير تحدبي، بازده به مقياس متغير، خطي بودن قطعه به قطعه، فرمهاي لگاريتمي خطي كاب- داگلاس، وروديهاي قابل كاهش و غير قابل كاهش، متغيرهاي طبقه بندي شده و ارتباطهاي ترتيبي نيز توسط تحليل پوششي دادهها قابل استفاده است.